วิธีจำกัดความเร็วมือถือแต่ละเครื่องบน D-Link ไม่ให้แย่งเน็ตกัน

หากมีมือถือหลายเครื่องในบ้านแล้วเกิดปัญหา บางเครื่องดาวน์โหลดหนัก ดูวิดีโอ 4K หรืออัปโหลดไฟล์จนเครื่องอื่นเน็ตช้า สามารถใช้ฟังก์ชันประเภท QoS, Bandwidth Control, Traffic Control หรือ Device Priority บน Router D-Link เพื่อควบคุมการใช้ Bandwidth ของแต่ละอุปกรณ์ได้ตามที่รุ่นนั้นรองรับ

การจำกัดความเร็วรายเครื่องช่วยให้เครือข่ายสมดุลขึ้น เช่น ป้องกันมือถือเครื่องหนึ่งใช้ Internet จนเกือบเต็มแพ็กเกจ และเหลือ Bandwidth เพียงพอสำหรับ Video Call, เล่นเกม หรือทำงานบนอุปกรณ์อื่น

อย่างไรก็ตาม D-Link แต่ละรุ่นไม่ได้มีฟังก์ชันจำกัดความเร็วแบบกำหนด Mbps รายเครื่องเหมือนกัน บางรุ่นมีเพียง QoS สำหรับจัดลำดับความสำคัญของ Device ดังนั้นต้องตรวจความสามารถของ Router ที่ใช้งานจริงก่อน

บทความนี้จาก comsiam จะอธิบายทั้งสองแนวทาง ตั้งแต่การจำกัดความเร็วโดยตรง ไปจนถึงการใช้ QoS เมื่อ Router ไม่มี Bandwidth Limit รายเครื่อง

① ทำไมมือถือเครื่องเดียวทำให้เน็ตทั้งบ้านช้าได้

Internet ของทุกอุปกรณ์ในบ้านใช้ WAN Connection เดียวกัน

สมมติแพ็กเกจ Internet มี

500 Mbps Download / 500 Mbps Upload

ถ้ามือถือเครื่องหนึ่งกำลัง

Download ไฟล์ขนาดใหญ่
Backup รูปขึ้น Cloud
Upload Video
Update เกม
Streaming ความละเอียดสูง

ก็สามารถใช้ Bandwidth จำนวนมากได้

อุปกรณ์อื่นจึงอาจพบ

เว็บโหลดช้า
Video Call กระตุก
Ping สูง
เกม Lag

② จำกัดความเร็วกับ QoS เหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกันทั้งหมด

Bandwidth Limit

กำหนดความเร็วสูงสุดให้ Device

ตัวอย่าง

Kid-Phone = 50 Mbps

QoS

จัดลำดับความสำคัญของ Traffic หรือ Device

ตัวอย่าง

Office-PC = High Priority

Kid-Phone = Low Priority

ถ้า Router ไม่มี Bandwidth Limit การใช้ QoS ยังช่วยลดปัญหาแย่ง Bandwidth ได้

③ D-Link ทุกรุ่นจำกัดความเร็วรายเครื่องได้ไหม

ไม่

D-Link แต่ละรุ่นมี Feature แตกต่างกัน

อาจพบเมนู เช่น

QoS
QoS Engine
Bandwidth Control
Traffic Control
Device Priority
Traffic Management

บางรุ่นสามารถกรอก Mbps ได้โดยตรง

บางรุ่นให้เพียงลาก Device ไปยังระดับ Priority

จึงต้องดูหน้า Admin ของ Router จริง

④ วิธีเช็กว่า D-Link มี Bandwidth Control หรือไม่

เข้า Router Admin แล้วค้นหาเมนูประเภท

Features

Advanced

หรือ

QoS

จากนั้นดูว่ามีช่องเกี่ยวกับ

Upload Limit
Download Limit
Maximum Bandwidth
Bandwidth Control

หรือไม่

ถ้ามี สามารถใช้จำกัดความเร็ว Device ได้โดยตรง

⑤ วิธีจำกัดความเร็วมือถือบน D-Link แบบทั่วไป

แนวทางมีดังนี้

ขั้นตอนที่ 1

เข้า Router Admin

ขั้นตอนที่ 2

ขั้นตอนที่ 3

เปิดเมนู

QoS / Bandwidth Control / Traffic Control

ขั้นตอนที่ 4

เลือกมือถือที่ต้องการ

ขั้นตอนที่ 5

กำหนด

Download
Upload

ตามความเหมาะสม

ขั้นตอนที่ 6

กด Save หรือ Apply

ขั้นตอนที่ 7

ทดสอบ Speed จากมือถือเครื่องนั้น

⑥ ต้องเลือกมือถือให้ถูกเครื่องก่อน

เข้า

Connected Devices

แล้วตรวจ

Device Name
IP Address
MAC Address

หาก Router รองรับการ Rename ควรตั้งชื่อ เช่น

Dad-Phone
Mom-Phone
Kid-Phone
Guest-Phone

จะช่วยลดโอกาสจำกัดผิดเครื่อง

⑦ ควรจำกัด Download เท่าไร

ขึ้นอยู่กับ Internet Package และลักษณะการใช้งาน

ตัวอย่างเช่น หากบ้านมี Internet 500 Mbps และมีผู้ใช้หลายคน อาจกำหนดมือถือทั่วไปไว้ในระดับที่เพียงพอต่อ

Social Media
YouTube
Streaming
Video Call

โดยไม่จำเป็นต้องให้เครื่องเดียวใช้เต็ม 500 Mbps

ไม่ควรตั้งต่ำจนใช้งานทั่วไปมีปัญหา

⑧ ควรจำกัด Upload ด้วยไหม

ควรพิจารณา

เพราะ Upload เต็มสามารถทำให้ Network มีอาการ

Ping สูง
Game Lag
Video Call สะดุด

ได้เช่นกัน

มือถือที่ Backup รูปหรือ Video ขึ้น Cloud สามารถใช้ Upload จำนวนมากโดยผู้ใช้ไม่รู้ตัว

⑨ Upload สำคัญกับเกมออนไลน์อย่างไร

เกมไม่ได้ต้องการ Upload สูงมากเสมอไป แต่ต้องการ Latency ต่ำและ Connection ที่เสถียร

ถ้ามือถือเครื่องอื่นใช้ Upload จนเต็ม Queue ของ Router อาจทำให้

Ping สูง
Packet Delay
เกมกระตุก

ดังนั้น QoS และการควบคุม Upload มีประโยชน์มาก

⑩ จำกัดความเร็วแล้ว Ping จะดีขึ้นไหม

มีโอกาสดีขึ้นหากสาเหตุเดิมมาจาก Bandwidth ถูกใช้จนเต็ม

แต่ถ้า Ping สูงจาก

Wi-Fi Signal
ISP Routing
Server เกม
Interference

การจำกัด Bandwidth อาจไม่ช่วยมาก

จึงต้องดูต้นเหตุด้วย

⑪ QoS Engine ทำงานอย่างไร

QoS ย่อมาจาก

Quality of Service

ช่วยให้ Router จัด Priority Traffic

ตัวอย่าง

High Priority

Work PC
Gaming PC
Video Call

Medium Priority

Smart TV
Smartphone

Low Priority

Download Device
Guest Device

เมื่อ Network หนาแน่น Router จะพยายามให้ Traffic สำคัญได้รับการจัดการก่อน

⑫ QoS ทำให้ Internet เร็วขึ้นไหม

ไม่

QoS ไม่ได้เพิ่มความเร็วจาก ISP

ถ้าแพ็กเกจมี 500 Mbps Router ยังมี Bandwidth เท่าเดิม

QoS เพียงช่วย แบ่งและจัดลำดับการใช้งานให้เหมาะสมขึ้น

⑬ ควรใส่ความเร็ว Internet จริงใน QoS ไหม

Router บางรุ่นต้องกำหนด

Downlink Speed
Uplink Speed

เพื่อให้ QoS คำนวณ Traffic ได้

ควรใช้ค่าที่ใกล้เคียงความเร็ว Internet จริง

บางกรณีอาจตั้งต่ำกว่าความเร็วสูงสุดเล็กน้อยเพื่อให้ Router เป็นผู้ควบคุม Queue แทน ISP

แต่ไม่ควรกรอกตัวเลขแบบสุ่ม

⑭ Mbps กับ MB/s ต่างกันอย่างไร

นี่เป็นจุดที่ผู้ใช้มักสับสน

Mbps

Megabits per second

ใช้บอกความเร็ว Internet

MB/s

Megabytes per second

มักใช้บอกความเร็ว Download File

โดยประมาณ

8 Mbps ≈ 1 MB/s

ดังนั้น 80 Mbps อาจเห็น Download ประมาณ 10 MB/s ในสภาวะที่เหมาะสม

⑮ ถ้าต้องการให้มือถือใช้ไม่เกิน 50 Mbps ตั้งอย่างไร

ถ้า Router รองรับ Maximum Download Rate ให้กำหนด

50 Mbps

หรือหน่วยที่ Router ระบุ

แต่ต้องตรวจให้ดีว่าหน้า Config ใช้หน่วย

Kbps
Mbps

เพราะถ้าใส่ตัวเลขผิดหน่วย ความเร็วอาจต่ำกว่าที่ต้องการมาก

⑯ Kbps กับ Mbps ต้องระวังอย่างไร

1 Mbps เท่ากับประมาณ

1,000 Kbps

ถ้า Router ขอค่าเป็น Kbps และต้องการ 50 Mbps อาจต้องใส่ประมาณ

50000 Kbps

ตามรูปแบบที่ Router รองรับ

อย่าใส่ 50 โดยไม่ดูหน่วย

⑰ จำกัดความเร็วตาม IP Address ได้ไหม

บางรุ่นทำได้

ตัวอย่าง

192.168.0.105

กำหนด Bandwidth Limit

แต่ DHCP สามารถเปลี่ยน IP ได้

ดังนั้นควรใช้

DHCP Reservation

เพื่อให้มือถือได้รับ IP เดิม

⑱ DHCP Reservation คืออะไร

เป็นการกำหนดว่า MAC Address หนึ่งจะได้รับ IP เดิมจาก Router

ตัวอย่าง

Kid-Phone

ได้รับ

192.168.0.105

ทุกครั้ง

เหมาะมากกับ Rule ที่อิง IP Address

⑲ ใช้ MAC Address แทน IP ได้ไหม

ขึ้นอยู่กับ Router

บางระบบ QoS สามารถเลือก Device หรือ MAC โดยตรง

สะดวกกว่าใช้ IP เพราะไม่ต้องตั้ง Reservation เพิ่ม

แต่ต้องระวัง Private MAC บน Smartphone

⑳ Private MAC มีผลกับ Bandwidth Control ไหม

มีได้

ถ้า Router ผูก Rule กับ MAC และมือถือเปลี่ยน Private MAC อุปกรณ์อาจถูกมองเป็น Client ใหม่

Rule เดิมจึงไม่ทำงาน

ควรตรวจ MAC ที่มือถือใช้กับ Wi-Fi Network นั้นจริง ๆ

㉑ จำกัดมือถือของลูกได้ไหม

ได้

สามารถกำหนด

ความเร็วสูงสุด
Priority ต่ำ
Schedule

ตามความสามารถของ Router

แต่ถ้าเป้าหมายคือจำกัดเวลาใช้งาน ควรใช้ Parental Control แทนการลดความเร็วอย่างเดียว

㉒ จำกัดมือถือแขกได้ไหม

ได้ และเหมาะมาก

ถ้า Guest Wi-Fi มี Bandwidth Control สามารถจำกัดทั้ง Guest Network หรือราย Device

ช่วยป้องกันแขก Download จน Main Network ช้า

㉓ จำกัด Guest ทั้ง Network ดีกว่ารายเครื่องไหม

ถ้ามีแขกเข้าออกตลอด การจำกัด Guest Network รวมมักจัดการง่ายกว่า

ตัวอย่าง

Guest Network ใช้ Bandwidth ได้ไม่เกินระดับที่กำหนด

ไม่ต้องสร้าง Rule ใหม่ทุกครั้งที่มีโทรศัพท์เครื่องใหม่

㉔ Smart TV ควรจำกัดความเร็วไหม

ถ้า Streaming ใช้ Bandwidth มากจนกระทบ Device อื่น สามารถจำกัดได้

แต่ควรเหลือ Bandwidth เพียงพอต่อความละเอียดที่ดู

หากตั้งต่ำเกินไปจะเกิด

Buffering
ความละเอียดลด
Video กระตุก

㉕ กล้องวงจรปิดควรจำกัด Upload ไหม

ต้องระวัง

กล้องที่ Upload Cloud หรือส่ง Video ไป Server ต้องการ Upload ต่อเนื่อง

หากจำกัดต่ำเกินไปอาจเกิด

ภาพกระตุก
Upload ไม่ครบ
Remote View ช้า

ควรตรวจ Bitrate ของกล้องก่อน

㉖ จำกัดเกมออนไลน์ให้ช้าลงช่วยลดเวลาเล่นไหม

ไม่ใช่วิธีที่ดี

เกมจำนวนมากใช้ Bandwidth ไม่สูง การลดความเร็วอาจยังเล่นได้ตามปกติแต่ทำให้ Experience แย่

หากต้องการควบคุมเวลา ควรใช้

Schedule
Pause Internet
Parental Control

โดยตรง

㉗ จำกัด Download แต่ไม่จำกัด Upload ได้ไหม

ได้ใน Router ที่แยกสองค่า

ตัวอย่าง

Download 50 Mbps

Upload 20 Mbps

ช่วยให้ควบคุมการใช้งานได้ละเอียดขึ้น

㉘ ควรให้ Gaming PC Priority สูงสุดหรือไม่

ถ้ามี Game หรือ Video Call สำคัญ สามารถให้ Priority สูง

แต่ไม่ควรกำหนดทุก Device เป็น High Priority

เพราะถ้าทุกเครื่อง Priority เท่ากัน QoS ก็แทบไม่มีประโยชน์ในการจัดลำดับ

㉙ ควรตั้ง Priority อย่างไรในบ้าน

ตัวอย่างหนึ่งคือ

High

Work PC
Video Call
Gaming PC

Medium

Smartphone
Smart TV

Low

Backup Device
Download Device
Guest

ควรปรับตามการใช้งานจริง

㉚ QoS กับ Parental Control ใช้ร่วมกันได้ไหม

ได้

ตัวอย่าง

Kid-Phone

QoS

Medium Priority

Parental Control

Internet ถึง 21:00

ทั้งสอง Rule ทำหน้าที่ต่างกัน

QoS ควบคุมคุณภาพ Traffic ส่วน Parental Control ควบคุมเวลา

㉛ QoS กับ Guest Wi-Fi ใช้ร่วมกันได้ไหม

ได้หาก Router รองรับ

ถือเป็นการตั้งค่าที่ดี

Main Network = Priority สูงกว่า

Guest Network = Priority ต่ำกว่า

ช่วยลดโอกาส Guest แย่ง Bandwidth จากงานหลัก

㉜ เปิด QoS แล้ว Speed Test ลดลงผิดปกติไหม

อาจเกิดได้

โดยเฉพาะหาก

ตั้ง WAN Speed ต่ำเกินไป
Hardware Router รับ QoS ไม่ไหว
Hardware Acceleration ถูกเปลี่ยน
Rule จำกัดเครื่องที่ทดสอบ

ถ้าความเร็วลดลงมากผิดปกติ ให้ตรวจ Config ก่อน

㉝ Router รุ่นเก่ามีผลกับ QoS ไหม

มี

QoS ต้องใช้ Processing เพิ่ม

Router รุ่นเก่าหรือ CPU ต่ำอาจมี Throughput ลดลงเมื่อเปิดฟังก์ชันขั้นสูง

หาก Internet Package เร็วมาก แต่ Router เก่าหลายปี อาจต้องพิจารณา Hardware ด้วย

㉞ เปิด Bandwidth Control แล้ว Wi-Fi ช้าทุกเครื่อง

ให้ตรวจว่าเผลอกำหนด

Total Bandwidth

ต่ำกว่าความเร็ว Internet จริงหรือไม่

ตัวอย่าง Internet 500 Mbps

แต่ตั้ง Total Download เป็น 50 Mbps

ก็อาจทำให้ทั้ง Network ถูกจำกัด

ต้องแยกให้ออกระหว่าง

Total Bandwidth
Per-Device Limit

㉟ จำกัดผิดเครื่องแก้อย่างไร

กลับเข้า QoS/Bandwidth Control

จากนั้นตรวจ

Device Name
IP
MAC

แล้วแก้ Rule หรือ Delete Rule ที่ผิด

ไม่จำเป็นต้อง Factory Reset Router

㊱ หลังตั้งควรทดสอบอย่างไร

ทดสอบอย่างน้อยสองเครื่อง

เครื่องที่ถูกจำกัด

ทำ Speed Test

เครื่องปกติ

ทำ Speed Test และใช้งานจริง

จากนั้นลองเปิด Download บนเครื่องที่ถูกจำกัด แล้วตรวจว่าเครื่องอื่นยัง Video Call หรือเล่นเกมได้ดีขึ้นหรือไม่

㊲ Speed Test อาจไม่ตรง Limit เป๊ะไหม

ได้

ค่าจริงอาจต่างเล็กน้อยจาก

Wi-Fi Signal
Protocol Overhead
Server Speed
Router Processing

จึงไม่ควรคาดหวังว่า Limit 50 Mbps ต้องแสดง 50.00 Mbps ทุกครั้ง

㊳ ถ้า Router ไม่มี Bandwidth Limit ทำอย่างไร

ใช้ QoS แทน

ตั้ง Device ที่สำคัญเป็น High Priority และ Device ที่ใช้ Download หนักเป็น Low Priority

แม้จะไม่สามารถล็อกไว้ที่ 50 Mbps ได้ แต่ช่วยลดการแย่ง Bandwidth เมื่อ Network หนาแน่น

㊴ Checklist ก่อนตั้ง Bandwidth Control

ตรวจตามนี้

Internet Speed จริงเท่าไร
Router รองรับ QoS หรือ Limit แบบไหน
Device ถูกเครื่องหรือไม่
IP เปลี่ยนหรือไม่
Private MAC มีหรือไม่
Download Limit หน่วยอะไร
Upload Limit หน่วยอะไร
Total Bandwidth ตั้งถูกหรือไม่
Rule เปิดใช้งานหรือไม่
ทดสอบหลัง Save แล้วหรือยัง

㊵ สูตรแบ่ง Internet สำหรับบ้านทั่วไป

แนวคิดที่เหมาะคือ

ไม่ต้องบังคับให้ทุกเครื่องเท่ากัน แต่ต้องไม่ให้เครื่องเดียวใช้จนกระทบทุกคน

ตัวอย่าง

Work Device → Priority สูง
Gaming → Priority สูง
Smartphone → ปกติ
Guest → Priority ต่ำ
Download/Backup → จำกัดหรือ Priority ต่ำ

จะให้ประสบการณ์ใช้งานดีกว่าการแบ่ง Mbps เท่ากันทุกเครื่องโดยไม่สนใจประเภทงาน

คำถามที่พบบ่อย

วิธีจำกัดความเร็วมืถือบน D-Link ทำอย่างไร

เข้า Router Admin → QoS/Bandwidth Control → เลือก Device → กำหนด Download/Upload หรือ Priority → Save

D-Link ทุกรุ่นกำหนด Mbps รายเครื่องได้ไหม

ไม่ บางรุ่นมีเพียง QoS หรือ Device Priority

จำกัดความเร็วแล้วมือถือยังใช้ Internet ได้ไหม

ได้ เพียงแต่ความเร็วสูงสุดจะถูกควบคุมตาม Rule หาก Router รองรับแบบ Bandwidth Limit

QoS ทำให้ Internet เร็วขึ้นไหม

ไม่เพิ่มความเร็วจาก ISP แต่ช่วยจัดสรร Bandwidth ให้เหมาะสมขึ้น

จำกัด Upload จำเป็นไหม

ควรพิจารณา เพราะ Upload เต็มสามารถทำให้ Ping และ Video Call มีปัญหาได้

ทำไมเปิด QoS แล้ว Speed Test ลดลง

อาจตั้ง Total Bandwidth ต่ำเกินไป หรือ Router Hardware มีข้อจำกัด

ถ้า Router ไม่มี Bandwidth Control ควรทำอย่างไร

ใช้ QoS เพื่อจัด Priority ของ Device แทน

สรุป

วิธีจำกัดความเร็วมือถือแต่ละเครื่องบน D-Link มีสองแนวทางหลัก

Bandwidth Control → กำหนด Mbps ต่อเครื่อง

หรือ

QoS → จัด Priority ให้ Device

ถ้า Router รองรับการตั้ง Limit โดยตรง ให้เลือกมือถือจาก Connected Devices แล้วกำหนด Download/Upload ตามความเหมาะสม แต่ต้องตรวจหน่วย Mbps/Kbps และอย่าตั้ง Total Bandwidth ผิด

สำหรับผู้อ่าน comsiam เป้าหมายที่ดีที่สุดไม่ใช่ทำให้ทุกเครื่องช้าเท่ากัน แต่คือ ป้องกันไม่ให้อุปกรณ์เพียงเครื่องเดียวใช้ Bandwidth จนคนอื่นทำงาน เล่นเกม หรือ Video Call ไม่ได้

เมื่อใช้ QoS หรือ Bandwidth Control ร่วมกับ Guest Network และ Parental Control อย่างเหมาะสม Router D-Link จะสามารถแบ่ง Internet ภายในบ้านได้สมดุลและใช้งานจริงได้ดีกว่าเดิม